Γράφει ο Ιωσήφ Παπαδόπουλος.

Φωτο : Ιωσήφ Παπαδόπουλος, Ισίδωρος Στεφάνου, Παύλος Βλάχος.

Ήταν πάγειο όνειρό σας να αποκτήσετε ένα φουσκωτό σκάφος. Το ξέρω! Πώς; Μη ρωτάτε! Το ξέρω σας λέω! Δουλέψατε ή κληρονομήσατε, αποταμιεύσατε χρήματα ή τα  κερδίσατε, τα κλέψατε ή "τα πήρατε", βρέθηκε τέλος πάντων κάποιος τρόπος να εξοικονομήσετε το αντίτιμο της αγοράς του ονείρου σας, κάπου μετά τα πρώτα ή τα δεύτερα "-άντα"  σας. Και τώρα; Ξέρετε πόσοι σαν εσάς βρέθηκαν ξαφνικά από το πουθενά με ένα φουσκωτό σκάφος αραγμένο στο γκαράζ του σπιτιού τους (σπανία πλην όμως ιδανική  περίπτωση, ιδίως αν το σπίτι είναι παραθαλάσσιο!) ή (όπερ και συνηθέστερο) στα υπαίθρια πάρκινγκ της Αναβύσσου, του Μαραθώνα, του Λαγονησίου και άλλων  παρομοίων, ων ουκ έστιν αριθμός; Πολλοί! Και όλοι αυτοί δεν γεννήθηκαν βεβαίως ναυτικοί ούτε είχαν σαν πρώτο στόχο της ζωής τους να αποκτήσουν φουσκωτό.

Οι  περισσότεροι θεώρησαν ότι "έπρεπε" να πάρουν φουσκωτό γιατί πήρε και ο φίλος, ο γείτονας ή ο διαδικτυακός "surfer" που γνώρισαν σε κάποιο forum. Άλλοι γιατί το  φουσκωτό δεν είναι πια η παρεξηγημένη "σαμπρέλλα" της δεκαετίας του '70 αλλά η περίεργη μόδα της εποχής, το "must" ούτως ειπείν, των επιτυχημένων. Δηλαδή ο  Κουίκ, ο Χαρδαβέλλας και ο Μάκης που έχουν φουσκωτό είναι καλύτεροι; Άλλοι πάλι "αγόρασαν" φουσκωτό γιατί δεν μπορείς κύριε να εκδίδεις περιοδικό για  φουσκωτά και να κυκλοφορείς με cruiser, και άλλοι γιατί είναι πρόκληση να αγοράζει φουσκωτό η κυρία "Κατίνα" (που λέει ο λόγος) και να μην το αγοράσουν αυτοί, που έχουν εν πάσει περιπτώσει και μια θέση στην κοινωνία!

Υπάρχουν βεβαίως και εκείνοι που ο "αέρας" κυκλοφορούσε πάντοτε στο αίμα τους. Αυτοί που αγόρασαν φουσκωτό στη θάλασσα, για τους ίδιους περίπου λόγους που αγόρασαν μεγάλη εντούρο στην ξηρά, υποβάλλοντας την οικογένεια και τον εαυτό τους σε αιματηρές οικονομίες μέχρι να το αποκτήσουν. Αυτοί που νοιώθουν το  στομάχι τους να σφίγγεται όταν βγαίνουν ραντεβού μαζί Της. Αυτοί που δεν ενοχλούνται ιδιαίτερα αν σήμερα έχει λίγα παραπάνω μπωφόρια, αν θα περάσει νερό από  την ακριβή νιτσεράδα, αν θα βραχεί το πανάκριβο "σινιέ" μπλουζάκι ή αν θα "χορέψει" η ραχοκοκκαλιά τους στους ρυθμούς ενός "υγρού πεντοζάλη". Πολλά θα  μπορούσα να γράψω για όλους αυτούς, αλλά δεν είναι αυτό το ζητούμενο. Αν πάντως εσύ αναγνώστη αυτού του άρθρου ανήκεις στους τελευταίους, μείνε να διαβάσεις  όσα θα ακολουθήσουν. Αν ανήκεις σε μια από τις κατηγορίες τής προηγούμενης παραγράφου, καλύτερα πάρε τα κουβαδάκια σου και πήγαινε να παίξεις σε άλλη  παραλία! Οχι γιατί ο γράφων είναι "ρατσιστής", αλλά γιατί εσύ θα χάσεις το χρόνο σου προσπαθώντας να κατανοήσεις την "τρέλλα" που "δέρνει" αυτούς τους  "Γαλάτες"...

Συμβουλή πρώτη, και σημαντικότερη. Μείνε όπως είσαι! Εσύ, ναι εσύ, γιατί ο άλλος υποτίθεται δεν "παίζει" πια εδώ, πήγε σε άλλη παραλία! Γιατί, μήπως θα  άλλαζες αν στο ζητούσα; Έτσι γεννήθηκες! Υπάρχουν ωστόσο κάποια πράγματα που πρέπει φίλε να γνωρίζεις (ή να αποδεχθείς) αν θέλεις να πάει μακριά αυτή η  "βαλίτσα". Αφησέ με να στα πω και αποφάσισε αν θα τα λάβεις υπ'όψη σου ή αν θα φύγεις και συ απ' αυτή την "παραλία".

Κανόνας πρώτος λοιπόν. Δεν θα επέμενα ότι είναι πρώτος, αν δεν έπρεπε από κάπου ν' αρχίσω. Αν δεν ακολουθήσεις πάντως αυτόν τον κανόνα από την αρχή, ίσως χάσεις  γρήγορα το κουράγιο να συνεχίσεις. Μη βάλεις λοιπόν ποτέ στο φουσκωτό σου αυτούς που ανέφερα στην πρώτη παράγραφο! Ακόμη και αν τυχαίνει να είναι φίλοι  σου! Εκτός και αν ψάχνεις αφορμή να μαλώσεις μαζί τους! Γιατί είναι βέβαιο ότι αυτό θα συμβεί, αν τους συμπεριλάβεις στο πλήρωμά σου. Η συμβίωση στο φουσκωτό  σκάφος, ανθρώπων που δεν ταιριάζουν τα "χνώτα" τους, ιδίως αν το ταξίδι πρόκειται να διαρκέσει πάνω από μια ημέρα, δημιουργεί, κατά κανόνα, πολλά προβλήματα.  Έχει αποδειχθεί ότι ακόμη και φιλίες πολλών ετών διαλύθηκαν μετά από συμβίωση δύο μόλις ημερών σε φουσκωτό! Δεν είναι λοιπόν περίεργο που το φουσκωτό  έχει αποκτήσει, δικαίως, τη φήμη του "δοκιμαστή των σχέσεων".

Κανόνας δεύτερος. Μη φορτώνεις στο φουσκωτό πράγματα που δεν χρειάζεσαι και μην αφήνεις πίσω όσα μπορεί να σου φανούν χρήσιμα, αν όχι σωτήρια. Θέλεις  παράδειγμα; Πάρε εφεδρικά σχοινιά, αλλά μην πάρεις το "συνολάκι" της γυναίκας σου, αν ο χώρος δεν περισσεύει. Πάρε τα απαραίτητα εργαλεία, εφεδρική άγκυρα και  προπέλλα, αλλά μην πάρεις τη γκρινιάρα φίλη της που με το πρώτο κύμα θα ζητήσει να κατέβει στην επόμενη στάση! Ακολούθησε αυτά τα παραδείγματα και θα βρεις  μόνος σου τα "πάρε" και τα "μη".

Κανόνας τρίτος. Φρόντισε να έχεις πάντοτε γεμάτες τις δεξαμενές του καυσίμου γιατί δεν υπάρχει μεγαλύτερη ξεφτίλα να μείνεις από βενζίνη δύο μίλια μακριά από την  ακτή ή, το χειρότερο, καραβοφάναρο στον αφρισμένο Τσικνιά και να φωνάζεις βραδιάτικα κάποιο φίλο να σε ρυμουλκύσει (αν σε βρει!). Φρόντισε ακόμη να έχεις  πάντοτε μαζί σου εφεδρικό δοχείο για τη μετάγγιση γιατί, δυστυχώς, ο "πολιτισμός" δεν έφτασε ακόμη σε τούτη τη γωνιά του πλανήτη. Προς το παρόν βρίσκεται στις  μαρίνες της Τουρκίας! Ισως σε πέντε δεκαετίες δούμε και στα δικά μας νησιά τις τρόμπες τών πρατηρίων πάνω στους ντόκους των λιμανιών. Αμφιβάλλω βεβαίως αν θα  ζούμε εμείς έως τότε!

Κανόνας τέταρτος. Έχε πάντοτε μαζί σου όλα τα χαρτιά του σκάφους και τα σωστικά που προβλέπει η άδεια εκτέλεσης πλόων. Οι έλεγχοι δεν είναι συχνοί, αυτό όμως  δεν σημαίνει ότι, όταν γίνει, εσύ πρέπει να χάσεις, εκτός από το χρώμα και τη διάθεσή σου, και τις πολύτιμες διακοπές σου! Το ξέρω ότι η πλευστική συσκευή σού κάθεται στο στομάχι, σκέψου όμως πόσο χειρότερο θα ήταν αν είχε περάσει ο νόμος για τα "βαρελάκια"! Στο χέρι μας είναι, τώρα που η ατσούμπαλη αυτή και άχρηστη  "πλευστική" συσκευή (που σε πολλά φουσκωτά έχει ήδη μετατραπεί σε μια ευρύχωρη... βαλίτσα!) καθιερώθηκε, και οι "συνδαιτημόνες"... χόρτασαν, να τη βγάλουμε  από τη ζωή μας με ανάλογες πιέσεις που θα ασκήσουμε σ'αυτούς που παίρνουν τις αποφάσεις, πείθοντάς τους ότι ούτε τις χρησιμοποιήσαμε μέχρι τώρα αλλά, πολύ  περισσότερο, ούτε πρόκειται να τις χρησιμοποιήσουμε στο μέλλον, εγκαταλείποντας την ασφάλεια και τη σιγουριά του αβύθιστου φουσκωτού σκάφους μας για να  πέσουμε στο νερό πιασμένοι (οι μισοί από μας λέει ο νόμος!) από τα σχοινιά μιας τετράγωνης υφασμάτινης σχεδίας παραγεμισμένης με φελιζόλ ή κάτι τέτοιο τέλος  πάντων!

Κανόνας πέμπτος. Πάρτο απόφαση ότι ένα φουσκωτό ακινητοποιείται, συνήθως, ή από βρώμικα νερωμένα καύσιμα ή από ηλεκτρικά. Στατιστικώς οι δύο αυτές αιτίες  υπερτερούν, κατά πολύ, κάθε άλλης, αν βεβαίως φροντίζεις να συντηρείς τον κινητήρα σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή του. Το πρώτο πρόβλημα  αντιμετωπίζεται. Παίρνεις τα απαραίτητα μέτρα (ειδικά χωνιά, υδατοπαγίδες, φίλτρα, κρέμες κλπ.), ελέγχεις τα καύσιμα κατά τον ανεφοδιασμό ή, αν τίποτε από αυτά  δεν "πιάσει", αλλάζεις βενζινά! Εκεί που τα πράγματα είναι σοβαρά, είναι το ηλεκτρικό κύκλωμα του σκάφους, αφού δεν είναι δυνατό να είσαι και ηλεκτρολόγος για να  βάλεις ο ίδιος σε τάξη τα καλώδια. Είναι όμως στο χέρι σου να μην επιτρέψεις σε ηλεκτρολόγους... πολυκατοικιών ή ευκαιριακούς, κατ'επίφασιν ηλεκτρολόγους (που  θα μάθουν να "κουρεύουν στου κασίδη το κεφάλι") να κάνουν το ηλεκτρικό κύκλωμα του αγαπημένου σου φουσκωτού να μοιάζει με το "μαλλί της γριάς"! Υπήρξαν  πάμπολλα παραδείγματα υπέροχων πράγματι φουσκωτών σκαφών, η ηλεκτρική εγκατάσταση των οποίων όμως δεν βλεπόταν! Και είναι θαύμα πώς τα σκάφη αυτά  συνεχίζουν ακόμη να ταξιδεύουν στη θάλασσα! Ευτυχώς, τα τελευταία χρόνια, οι κατασκευαστές έχουν επιδείξει την ανάλογη σοβαρότητα στο ζήτημα αυτό αλλά, πολλές  φορές, οι γκάφες ολκής δεν λείπουν (ούτε δυστυχώς τα βραχυκυκλώματα που τις ακολουθούν).

Κανόνας έκτος. Λίγο προτού γυρίσεις τη μίζα τού κινητήρα, πέρασε στο πόδι σου το quick stop και φόρεσε σωσίβιο. Φρόντισε μάλιστα να φορέσουν σωσίβιο και όλοι  όσοι επιβαίνουν στο σκάφος. Να θυμάσαι πως καλός καπετάνιος είναι ο ασφαλής καπετάνιος. Γιατί το quick stop στο πόδι; Μα για να μείνουν τα χέρια σου ελεύθερα  και να μη μπλεχτεί το κορδόνι στο βολάν από μια απρόσεκτη κίνηση. Γιατί πρέπει όσοι επιβαίνουν στο σκάφος να φορούν σωσίβιο; Σκέψου τι θα συμβεί αν πέφτοντας  κάποιος στο νερό κτυπήσει στο κεφάλι και χάσει τις αισθήσεις του. Δεν είναι κρίμα να πνιγεί ενώ μπορεί να σώσει τη ζωή του φορώντας ένα σωσίβιο; Προτίμησε τα  σωσίβια που έχουν υποστήριξη στον αυχένα και κρατούν το κεφάλι έξω από το νερό, έστω και αν δεν είναι "εγκεκριμένα" από το Υ.Ε.Ν. Προτίμησε μια "μη  εγκεκριμένη" ζωή, παρά έναν "εγκεκριμένο" πνιγμό!

Κανόνας έβδομος. Τοποθέτησε το φαρμακείο και τον πυροσβεστήρα σε τέτοιο σημείο ώστε, αν χρειαστεί, να έχεις άμεση πρόσβαση σ'αυτά. Μια καλή θέση είναι το ντουλάπι που υπάρχει, συνήθως, μέσα στην κονσόλα οδήγησης. Η φωτιά στο σκάφος εξαπλώνεται πολύ  γρήγορα, λόγω τών εύφλεκτων υλικών που υπάρχουν τριγύρω, και κάθε στιγμή που χάνεται, όταν πανικόβλητος ψάχνεις να βρεις τον πυροσβεστήρα, μπορεί να αποβεί  μοιραία. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για το φαρμακείο. Είναι κρίμα ο φίλος σου να αιμορραγεί κι' εσύ να ψάχνεις το φαρμακείο έχοντας κάνει βαθειά "κατάδυση" στο πλωριό ταμπούκι.

Κανόνας όγδοος. Μην πετάς ποτέ σκουπίδια καί άδεια δοχεία λαδιού στη θάλασσα. Εκτός από το ότι δεν πρόκειται ποτέ να περάσει από κει ο... σκουπιδιάρης της  γειτονιάς, θα δείξεις την ανατροφή και την παιδεία σου. Επιπλέον θα έχεις συντελέσει και εσύ, στο ποσοστό που σού αναλογεί, στην καταστροφή τού πλανήτη και αυτού  τού υπέροχου υγρού γαλάζιου καθρέφτη που τόσο λες πως αγαπάς. Θυμήσου, ακόμη, πως οι νεαροί απόγονοί σου, οι οποίοι πιθανώς θα είναι μαζί σου στο σκάφος, θα  πάρουν ένα πρώτης τάξεως παράδειγμα αν σε δουν να πετάς (ή να μην πετάς) τα σκουπίδια στη θάλασσα.

Κανόνας ένατος. Προσπάθησε να αποφύγεις, όπως ο διάολος το λιβάνι, να ταξιδέψεις νύχτα στη θάλασσα, εκτός αν πρόκειται για ζήτημα ζωής και θανάτου. Το ταξίδι τη  νύχτα είναι πιο ρομαντικό και αγαπησιάρικο, η θάλασσα (ιδίως τον Αύγουστο) είναι πιο ήρεμη, οι φάροι φαίνονται καλύτερα, το ίδιο και τα φώτα της παραλίας. Όχι  όμως και οι σακκούλες, τα ξύλα, οι άγνωστες και χωρίς σήμανση ξέρες, τα επιπλεόντα βαρέλια, τα τεράστια ξύλινα καρούλια του Ο.Τ.Ε., οι επιπλέοντες κάβοι και οι  ψαροκασέλες! Λοιπόν, τι λες; Θα ξαναταξιδέψεις νύχτα;

Κανόνας δέκατος. Έχε πάντα μαζί σου ένα κράνος μοτοσυκλέτας με ζελατίνα που προστατεύει το πρόσωπο. Θα σου χρειαστεί! Δεν πρόκειται να σου πω πότε. Θα το  καταλάβεις μόνος σου και θα με ευγνωμονείς! Εγώ το φόρεσα, για πρώτη φορά, στο διεθνή αγώνα φουσκωτών τής Σκωτίας, το καλοκαίρι τού 1991, όχι γιατί το ήθελα,  αλλά γιατί ήταν υποχρεωτικό. Από τότε δεν το έχω αποχωριστεί! Οταν γύρισα στην Ελλάδα, όλοι με κοιτούσαν με οίκτο όταν με έβλεπαν να φορώ κράνος στο φουσκωτό.  Σήμερα, όταν το spray της θάλασσας γίνεται ενοχλητικό, το φορούν όλο και περισσότεροι και με ευγνωμονούν!

Κανόνας ενδέκατος (αμέ, τι νόμιζες, θα σταματούσα στις "δέκα εντολές";) Μάθε λοιπόν, απαραιτήτως, τη χρήση του ναυτικού χάρτη, του διπαράλληλου, του κουμπάσου και της πυξίδας,  και πάψε να κοιτάς με λάγνο βλέμμα την οθόνη του πανάκριβου gps που στολίζει την κονσόλα του σκάφους σου. Κανένας δεν χάθηκε χρησιμοποιώντας τα  παραδοσιακά μέσα και όργανα ναυσιπλοίας. Δεν σου συνιστώ να πετάξεις το gps ή να μην το ξανακοιτάξεις. Η τεχνολογία είναι άλλωστε πάντοτε στην υπηρεσία του ανθρώπου. Αν όμως, πράγμα διόλου απίθανο, χαλάσει το ρημάδι (είναι βλέπεις ηλεκτρονικό) καταμεσής στο πέλαγος και εσύ δεν ξέρεις "πού πάνε τα τέσσερα" από  ναυτιλία;

Κανόνας δωδέκατος (και τέρμα, προς το παρόν, γιατί κουράστηκα!). Μη σε δω σε κάποιο λιμάνι να δένεις το φουσκωτό δίκην γαϊδάρου, γιατί χάθηκες! Αυτός είναι  άλλωστε ο λόγος που εφευρέθηκε η καντηλίτσα! Αν δεν την ξέρεις, μη στενοχωριέσαι. Θα στη δείξουμε εμείς σύντομα στις σελίδες τού ribandsea!

( Αναδημοσίευση μερικώς τροποποιημένου άρθρου του ιδίου, από το περιοδικό "Ψάρεμα και Σκάφος", τεύχος Μαρτίου 2006)